Lesplan voorbeeld: lesvoorbereiding template voor Google Docs

Dit lesplan voorbeeld is een echt Google Doc voor de voorbereiding van één les. Leerdoelen, materialen, het verloop per tijdsblok en de beoordeling staan op één A4, zodat je het voor de klas naast je kunt leggen. Je bekijkt het hier, kopieert het naar je Drive en vult het in voor je eigen les. Het is bedoeld voor leerkrachten in het basis- en voortgezet onderwijs, pabostudenten en iedereen die een les of training geeft. Download het als .docx voor Word of als PDF.

Wat dit lesplan voorbeeld bevat

Het voorbeeld is een les natuur en techniek over de kringloop van water voor groep 4, van 45 minuten.

• Kopband en titel. LESPLAN met daaronder het onderwerp van de les: "De kringloop van water".
• Lesgegevens. Vak, Groep, Duur en Docent, als label en waarde.
• Leerdoelen. Drie doelen die beginnen met wat de leerling kan: de vier fasen van de waterkringloop benoemen, uitleggen hoe de zon de verdamping aandrijft, en een schema tekenen en benoemen.
• Materialen. Een regel met alles wat je klaar moet zetten: doorzichtig plastic zakje, water, blauwe stift, plakband en werkblad.
• Lesverloop. Een tabel met Tijd, Activiteit en Opmerkingen in vier blokken: openingsvraag, uitleg met een schema, een proef in groepjes en een werkblad met uitstapkaartje.
• Beoordeling. Eén zin over hoe je ziet of het doel is bereikt: de leerlingen benoemen het schema juist en leggen één fase in eigen woorden uit.

Een lesvoorbereiding schrijven die in de klas werkt

Een lesplan is pas nuttig als je het tijdens de les kunt gebruiken. Houd daarom deze punten aan:

1. Begin met de leerdoelen. Formuleer wat leerlingen aan het eind kunnen, met een werkwoord dat je kunt waarnemen: benoemen, uitleggen, tekenen. "Begrijpen" is lastig te controleren.
2. Kies niet meer dan drie doelen. In één les van 45 minuten is dat al veel. Bewaar de rest voor een vervolgles.
3. Plan in tijdsblokken. Verdeel de les in een opening, uitleg, verwerking en afsluiting, zoals in de tabel. Zet de minuten erbij, zodat je tijdens de les ziet of je op schema ligt.
4. Wissel van werkvorm. Afwisseling tussen klassikale uitleg, samenwerken en zelfstandig werken houdt de aandacht vast. De proef in groepjes van vier is daar een voorbeeld van.
5. Noteer praktische zaken bij Opmerkingen. Welke poster je gebruikt, hoe je de groepjes indeelt, wat je op het bord zet.
6. Sluit af met een controle. Een uitstapkaartje of korte vraag laat zien of het doel is bereikt. Gebruik de uitkomst om de volgende les voor te bereiden.

Werk je volgens een vast model, zoals het directe instructiemodel (EDI) of een format van je opleiding, dan kun je de rijen in de tabel hernoemen naar de fasen van dat model.

Het lesplan aanpassen in Google Docs

Klik op Dit sjabloon gebruiken of kies Bestand > Een kopie maken in het voorbeeld. Lees de uitleg over het kopiëren van een Google Doc als je dat nog niet eerder hebt gedaan.

• Tijdsblokken toevoegen. Klik met de rechtermuisknop in de tabel en kies Rij hieronder invoegen. Voor een les van 90 minuten maak je zes tot acht blokken.
• Extra kopjes. Heb je ruimte nodig voor Beginsituatie, Differentiatie of Reflectie, kopieer dan een kop met alinea en pas de tekst aan.
• Werkblad toevoegen. Zet het werkblad op een tweede pagina met Invoegen > Einde > Pagina-einde, dan print je alles in één keer.
• Kleuren per vak. Geef de kopband per vak een eigen kleur via de werkbalk, zodat je lesplannen in een map snel terugvindt.
• Papier. Het document staat op A4. Marges controleer je via Bestand > Pagina-instelling.

Het lesplan printen, downloaden of delen

Kies Bestand > Downloaden > PDF-document (.pdf) om het lesplan te printen of in te leveren bij je opleiding of stagebegeleider. Moet het in een Word-format verder, download dan Microsoft Word (.docx). Beide formaten staan ook als knop op deze pagina.

Werk je samen met een duo-collega of mentor, deel het lesplan dan via Delen. Met reageerrechten kan je begeleider feedback geven via Invoegen > Opmerking, zonder je tekst te wijzigen. Bewaar alle lesplannen in een gedeelde map per vak of per groep.

Weekplanning en andere toepassingen

• Lesplan voor een stage. Pabostudenten en studenten van een lerarenopleiding kunnen het voorbeeld gebruiken als basis en uitbreiden met de onderdelen die hun opleiding vraagt.
• Lesreeks of weekplanning. Maak voor elke les een kopie en zet ze in één document, met een korte inhoudsopgave bovenaan.
• Training of workshop voor volwassenen. Vervang Groep door Doelgroep en gebruik dezelfde opbouw met doelen en tijdsblokken.
• Sport- of instructieles. Voor gymlessen, zwemles of rijles werkt de tabel met tijd en activiteit net zo goed.

Laat leerlingen begrippen herhalen met flashcards, vraag na een lesreeks feedback met een evaluatieformulier en beloon de klas met een oorkonde. Meer sjablonen vind je bij de templates voor leerkrachten.

Vragen over het lesplan

Is deze lesplan template gratis?

Ja. Bekijken, kopiëren en downloaden als .docx of PDF kost niets, ook voor gebruik in je klas of opleiding.

Wat is het verschil tussen een lesplan en een lesvoorbereiding?

De woorden worden vaak door elkaar gebruikt. Een lesvoorbereidingsformulier van een opleiding vraagt meestal meer onderbouwing, zoals beginsituatie en verantwoording. Dit lesplan is de praktische kern daarvan.

Kan ik het lesplan in Word gebruiken?

Ja. Download de .docx-versie en open die in Microsoft Word. De tabel en de koppen blijven behouden.

Hoe formuleer ik een goed leerdoel?

Begin met "De leerling kan" en gebruik een waarneembaar werkwoord, zoals benoemen, uitleggen, berekenen of tekenen. Zo kun je aan het eind van de les controleren of het doel is bereikt.

Hoe lang moet een lesplan zijn?

Voor een gewone les is één A4 genoeg, zoals dit voorbeeld. Voor een beoordeelde stageles kan je opleiding een uitgebreider format vragen.